MKS
TR EN DE

YANICI KODLARININ SINIFLANDIRILMASI

Tehlikeli maddelerin uluslararası taşımacılık standartlarına göre sınıflandırılması ve kodları. Bu rehber, Sınıf 1'den Sınıf 9'a kadar tüm tehlikeli madde kategorilerini kapsamaktadır.

Sınıf 1: Patlayıcılar

  • 1.1 — Kitle Halinde ve Birden Patlayanlar

    Kitlesel patlamaya neden olabilecek patlayıcı maddeler. Bu sınıftaki maddeler, bir anda tüm kütlenin patlaması riskini taşır ve en yüksek tehlike seviyesindedir.

  • 1.2 — Parça Fırlatan Fakat Kitle Halinde Patlamayanlar

    Parça fırlatma riski olan ancak kitlesel patlama yapmayan patlayıcılar. Bu tür maddeler çevreye yüksek hızda parça fırlatabilir.

  • 1.3 — Alevli Patlayanlar

    Yangın çıkarma tehlikesi bulunan ve hafif patlama şiddeti gösteren maddeler. Öncelikle ısı etkisiyle tehlike oluşturur.

  • 1.4 — Düşük Zarar Veren Patlayıcılar

    Hafif patlama riski olan ve etkisi bulunduğu kabı aşmayan patlayıcılar. Sınırlı tehlike oluşturur.

  • 1.5 — Patlaması Zor Fakat Kitle Halinde Patlayabilenler

    Çok zor patlayan, düşük hassasiyetli patlayıcı maddeler. Normal koşullarda kitlesel patlama riski düşüktür ancak ateş altında risk artar.

  • 1.6 — Patlaması Zor ve Kitle Halinde Patlama Tehlikesi Olmayanlar

    Son derece duyarsız, kitle halinde patlama riski olmayan maddeler. En düşük risk kategorisindeki patlayıcılardır.

Sınıf 2: Gazlar

  • 2.1 — Yanıcı Gazlar

    20°C'nin altında gaz halinde olan ve düşük parlama limitine sahip yanıcı gazlar. Hava ile karışarak patlayıcı karışımlar oluşturabilir.

  • 2.2 — Yanıcı ve Zehirli Olmayan Gazlar

    Basınçlı, sıvılaştırılmış veya kryojenik gazlar. Yanıcı veya zehirli değildir ancak basınç tehlikesi oluşturur.

  • 2.3 — Zehirli Gazlar

    İnsan sağlığına zararlı, taşıma sırasında ciddi tehlike oluşturan gazlar. Solunması durumunda ölümcül olabilir.

Sınıf 3: Yanıcı Sıvılar

  • 3.0 — Yanıcı Sıvılar

    Parlama derecesi 60.5°C'den düşük olan sıvılar. Kolayca tutuşabilir ve yangın tehlikesi oluşturur. Bu sınıf petrol ürünleri, alkol, solventler gibi maddeleri içerir.

Sınıf 4: Yanıcı Katılar

  • 4.1 — Yanıcı Katılar

    Sürtünme ile ateş alabilen, hızlı yanan katı maddeler. Taşıma sırasında sürtünme veya ısı ile kolayca tutuşabilir.

  • 4.2 — Kendiliğinden Yanabilen Katılar

    Hava ile temas ettiğinde kendiliğinden ateş alan maddeler. Normal taşıma koşullarında dahi yangın tehlikesi oluşturur.

  • 4.3 — Suyla Temas Ettiğinde Tehlike Arz Edenler

    Su ile tepkimeye girerek yanıcı veya zehirli gaz çıkaran maddeler. Nemli ortamda dahi tehlikelidir.

Sınıf 5: Oksitleyici Maddeler ve Organik Peroksitler

  • 5.1 — Oksitleyici Ajanlar

    Oksijen salarak yanmayı hızlandıran maddeler. Kendileri yanmasa da diğer maddelerin yanmasını destekler ve şiddetlendirir.

  • 5.2 — Organik Peroksitler

    O–O bağı içeren, hidrojen peroksitin türevi olan maddeler. Termal olarak kararsız ve patlayıcı ayrışma riski taşır.

Sınıf 6: Toksik ve Mikrop Bulaştırıcı Maddeler

  • 6.1 — Toksik Maddeler

    İnsanlara zarar verebilen, laboratuvar testlerinde zehirli oldukları kanıtlanmış maddeler. Yutma, soluma veya cilt teması ile zehirlenmeye neden olabilir.

  • 6.2 — Mikrop Bulaştırıcı Maddeler

    Patojen taşıyan veya taşıdığından şüphelenilen maddeler. Hastalık etkenleri içerir veya içerdiğinden şüphelenilir.

Sınıf 7: Radyoaktif Maddeler

  • 7.0 — Radyoaktif Maddeler

    Radyoaktivite gösteren maddeler. Özel etiketleme, paketleme ve taşıma gereksinimleri vardır. İyonlaştırıcı radyasyon yayarlar.

Sınıf 8: Aşındırıcı (Korozif) Maddeler

  • 8.0 — Aşındırıcı Maddeler

    İnsan derisi, çelik ve alüminyuma kimyasal zarar veren maddeler. Asitler ve bazlar gibi maddeler bu sınıfa girer. Ciddi yanık ve korozyona neden olur.

Sınıf 9: Diğer Tehlikeli Maddeler

  • 9.0 — Çeşitli Tehlikeli Maddeler

    Diğer sınıflara girmeyen ancak taşıma sırasında tehlike arz eden maddeler. Anestezikler, ısıtılmış maddeler, deniz kirleticileri, çevre için tehlikeli maddeler ve lityum piller bu kategoriye girer.